Vrijheidsmonument Nijkerkerveen
Door Jan-Carel Koster
Vrijheid
Technische Informatie
Materiaal: Diabaas
Origins: Duitsland
Measurementes: H. 200 x W. 60 x D. 60 cm
Weight sculpture: 3000 kg
Het idee achter de sculptuur
Terugdenkend aan de 2e wereld oorlog die velen van ons niet meer bewust hebben meegemaakt, is het belangrijk om te beseffen dat tijdens een oorlog conflicten worden bevochten. Conflicten die de mensheid zijn opgedrongen door overheden die onze landen regeren. De bevolking wordt in de aanloop van zo’n oorlog meegetrokken in een soort van haat tegenover een andere bevolkingsgroep. Deze ontwikkeling in de samenleving moet groeien en ontstaat niet van de één op de andere dag. Wij (de mensen in de samenleving) worden in de aanloop van een oorlog gevoed met haatgevoelens door overheid en media om onze haat zo groot te laten worden dat we mee willen vechten tegen het “gecreëerde onrecht”.
Maar de exacte reden van onrecht is in die aanloopjaren zo breed geworden dat één duidelijke reden haast niet meer is te onderscheiden. De gevoelens van haat zijn al wat overblijft zonder ons te beseffen dat we allemaal mensen zijn van vlees en bloed, ongeacht afkomst, kleur, geloof etc etc.
Het licht
Een oorlogstijd wordt vaak gezien als een donkere tijd waarin de bevolking als een ‘gevangene’ in eigen land wordt behandeld. Om hier los van te komen kan je het conflict bevechten. Maar haat met haat beantwoorden is nooit een oplossing.
Als je een einde wilt maken aan deze donkere tijden, is er maar één oplossing: het licht aansteken en liefde zichtbaar maken in plaats van de donkere gevoelens van haat te tonen.
Stel je een donkere kamer voor. De enige manier om iets te ontwaren is door het licht aan te doen. Dat is wat er tijdens conflicten altijd moet gebeuren: door het licht te ontsteken wordt de ruimte zichtbaar en geeft het de mensen weer meer gevoel van ruimte en vrijheid. Ruimte om nieuwe dingen te ontdekken en hun liefde opnieuw vorm te geven.
Dat was niet alleen zo tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar zo is het altijd geweest… Ook nu, nu we zien en voelen dat het licht, lees de liefde, langzaam overgaat in een soort van donkere haat waardoor er een tweedeling in de samenleving ontstaat.
Nijkerkerveen
Die tweedeling was in de WWII ook in Nederland te vinden, al was dat natuurlijk een geheel andere situatie dan heden ten dage. Maar het gaat mij om de gevoelens die toen en nu speelden onder de bevolking. De één sprak zich uit en de ander deed dat niet. De een hielp zichtbaar, de ander hielp achter de schermen, zoals Jan en Dini van Meerveld uit Nijkerkerveen deden, die Joodse mensen onderdak boden.
Al deze meningen, ideeën en gevoelens leven natuurlijk ook onder de Nijkerkerveense bevolking.
In Nijkerkerveen was er besloten om een Oorlogsmonument te laten maken om dit te herdenken. Maar in overleg werd de oprichting van een vrijheidsmonument besproken.
De reden hiervoor is dat we dan onze gedachten in beide richtingen kunnen laten gaan. Met de beide kanten bedoel ik onze gedachten naar de slachtoffers vanuit de oorlog, maar ook de gedachten aan de zwaar bevochte vrijheid. De vrijheid waar we nu nog steeds voor moeten vechten. Daarom is het belangrijk om onze energie en gedachten daarop te richten.
Laten we als inwoners van Nijkerkerveen een voorbeeld stellen aan iedereen die hiervoor openstaat en de ketenen wil verbreken die ons gevangen houden in de duistere gevoelens van haat. En laten wij samen ons licht verspreiden en laat de liefde die in ons bloeit een heldere uiting van vrijheid worden……. Vrijheid die is ontstaan vanuit Liefde.
Meer over de sculptuur
De voorstelling is zowel natuurlijk (organisch) als abstract/gestileerd met enkele herkenbare fragmenten.
Het beeld is 2 meter hoog vanaf de basis en zou als het ware een staande abstracte figuur moeten voorstellen, gekleed in een soort mantel. De figuur is alleen herkenbaar aan de plooien van zijn mantel die vanaf het midden naar onderen zichtbaar zijn.
Aan de ene zijde is een soort van vleugel te ontwaren en aan de andere zijde een gebroken ketting. De vleugel die een deel van de mantel vormt dient als beschermende engelenvleugel om ons (de mensheid) heen. De vleugel heeft ook symbolisch de functie van vrijheid (denk aan de vrijheidsduif van de vrede).
Aan de andere kant van het beeld bevindt zich een gedeeltelijke ketting die van bovenaf aanvankelijk onherkenbaar is, maar later een duidelijk gebroken ketting wordt en overgaat in de plooien van de mantel aan de onderkant van het beeld.
In het midden verschijnt een ritmisch harmonieuze groep abstract/gestileerde mensen, die de bevolking symboliseren. Deze ‘mensen’ staan opgesteld in een hartvorm.
De symbolische betekenis van de ketting en de vleugel is rond het midden van het beeld gecreëerd om aan te geven dat de bevolking in het midden met beide gevoelens worstelt.
De gebroken ketting staat er enerzijds voor dat we ons niet laten vangen in haat en altijd willen leven vanuit de liefde waarin we symbolisch gepositioneerd zijn.
Kortom, dit Vrijheidsmonument in Nijkerkerveen laat ons bewust worden van de vrijheid die wij verworven hebben door te breken met het donker en door ons heil te zoeken in het licht.
In het licht waar we vrijheid en liefde kunnen en zullen ontwaren
Diabas
Diabaas is een prachtige harde steensoort die ideaal is voor het maken van een beeldhouwwerk in de openbare ruimte. Niet alleen vanwege de kwaliteit, maar ook vanwege de kleur. De steen komt uit het zuiden van Duitsland, waar een ader van ongeveer 800 km in de grond verborgen ligt. Vroeger waren er veel steengroeven waar deze steen werd gewonnen, maar tegenwoordig is er nog maar 1 open steengroeve waar deze steen wordt gewonnen. Helaas wordt er weinig gedacht aan de beeldhouwers.
Technische aspecten
Delen van het beeld zijn met de beitel uitgewerkt, waardoor de beitel streken zichtbaar zijn. Andere delen zijn afgewerkt met een vijl en andere delen zijn geheel of gedeeltelijk gepolijst. Zo ontstaat een kleurschakering die Jan-Carel bijvoorbeeld gebruikt om de ritmisch opgestelde bevolking al dan niet een gepolijste vorm te geven. (er zit ook een symbolische betekenis achter (zwart/wit – donker/licht – donkere mensen/verlichte mensen), hier mag je zelf van alles over bedenken. De fundering dient net onder het straatwerk te eindigen, zodat het lijkt alsof het beeld daar gewoon staat en thuishoort in het straatbeeld. Omdat er een soort staande figuur is ontworpen, kan beter de maximale hoogte van 2 meter worden aangehouden. Dit betekent dat men niet omhoog of omlaag naar het beeld kijkt, maar naar het beeld kijkt zodat het beeld beter kan integreren in de samenleving.
Start van het project
Vrijheidsmonument Nijkerkerveen
Als oranje comité Nijkerkerveen, hebben we Jan Carel benaderd voor het maken van een monument op het dorpsplein van Nijkerkerveen. Jan Carel heeft na een fijn gesprek een ontwerp gemaakt met een verhaal erbij waarbij de uitleg zit, waarvoor de verschillende details op het monument voor staan. Tijdens het proces van het maken mochten wij ook komen kijken. Nu zijn we als organisatie trots op wat er staat, en staan wij op 4 mei stil bij het monument om de gevallen oorlogsslachtoffers te herdenken.
Geïnteresseerd?
Wil je een kunstwerk op maat laten maken? Er is een grote verscheidenheid aan mogelijkheden, van het type (edel)steen dat wordt gebruikt, afmetingen en personalisaties. Aarzel niet om contact op te nemen met Jan-Carel om uit te vinden wat er mogelijk is.
Jan-Carel Koster
Applied Art




