WOODHENGE – “De Tijd” 2.0
Door Jan-Carel Koster
Tijd, ruimte en bewustzijn verbonden in een monumentale kunstinstallatie
In het hart van de Veluwe, op de historische Krachtighuizerheide bij Putten, staat het unieke Land Art project waarin kunst, geschiedenis, filosofie en wetenschap samenkomen: WOODHENGE “De Tijd”.
Deze monumentale tijdsculptuur van beeldhouwer Jan-Carel Koster nodigt bezoekers uit om tijd niet als een rechte lijn, maar als een gelaagde, multidimensionale ervaring te beleven.
Geïnspireerd door Stone Henge en de prehistorische grafheuvels die doordrenkt zijn van verhalen uit de rijke geschiedenis van Putten, laat deze installatie zien hoe ruimte, tijd en bewustzijn met elkaar verweven zijn. Het is een plek waar het verleden voelbaar is, het heden tastbaar wordt, en de toekomst zich opent.
Wat is WOODHENGE “De Tijd” ?
WOODHENGE “De Tijd” is een cirkel van houten stammen (een hedendaagse ‘Woodhenge’, geïnspireerd op de Stonehenge in Engeland), met in het midden een abstracte sculptuur met een daarop schuin geplaatste tijdsbalk. Deze kunstinstallatie fungeert als een moderne zonnewijzer, een gedenkteken én een ruimtelijke vertelling over de betekenis van tijd. De tijdsbalk bevat namelijk belangrijke data uit de geschiedenis van Putten, aangevuld met getallen en coördinaten.
Elke dag om 12:00 uur werpt de zon een schaduw van de tijdsbalk naar de noordelijke stam van de cirkel, een moment waarop verleden en heden elkaar letterlijk raken.
Kunst en multidimensionalisme: tijd als ervaring
In WOODHENGE “De Tijd” wordt dit zichtbaar: de opstelling maakt voelbaar dat herinneringen, gebeurtenissen en waarneming gelijktijdig naast elkaar kunnen bestaan.
Net als in de kwantumfysica, waar de uitkomst pas vastligt op het moment van observatie, komt in deze installatie de tijd pas tot leven wanneer de bezoeker er bewust aandacht aan geeft. Zo wordt de bezoeker niet alleen toeschouwer, maar een actieve deelnemer in het kunstwerk, en daarom een medeschepper van betekenis.
Filosofische en wetenschappelijke onderlaag
De sculptuur als ’tijdsdrager’
Deze compositie vormt een krachtig symbool: het heden ondersteunt het verleden, maakt het zichtbaar en draagt het verder. Zonder het bewustzijn van het ‘nu’ zou het verleden onzichtbaar blijven. In deze interactie ontstaat betekenis: het verleden leeft voort, niet alleen in boeken of cijfers, maar in onze waarneming, ons denken en onze aanwezigheid.
Uniek aan dit ontwerp is dat de tijdsbalk, gedragen door de tijdsrol, dagelijks exact om 12:00 uur haar schaduw werpt op de Noordstam van de WoodHenge en om 13.00 uur de stam er naast. Deze nauwkeurige oriëntatie is geen toeval: het is een bewuste keuze die onderstreept hoe het heden ons richting geeft in de tijd.
De schaduw, een vluchtig, tijdelijk fenomeen, markeert elke dag het noorden, symbool voor koers, helderheid en bewustzijn. Zo fungeert de installatie als een ritueel instrument: een plek waar natuur en kunst samen een dagelijks moment van bezinning creëren. Het verleden krijgt hier richting door het heden. Het heden krijgt betekenis door het verleden en beide vinden elkaar precies op het kruispunt van ruimte en tijd in het nu.
Belangrijke elementen en symboliek
- Tijdsbalk: circa 5 meter lang, met data en getallen uit de geschiedenis van Putten (van 4000 v.Chr. tot heden – (2025).
- Kleuren*:
- Rood – historische sleutelmomenten
- Blauw – symbolische of statistische getallen
- Zwart – overige data
- Wit – geboorte- en sterfdata
- Schaduwwerking: wijst dagelijks om 12:00 uur naar het exacte noorden
- Materialen: duurzaam Robinia en inlands eiken
- Locatie: Krachtighuizerheide, (Oude Prinsenweg) Gemeente Putten – met coördinaten 52,24269° N, 5,62185° O
*De kleuren die gebruikt zijn, t.w. rood, blauw, zwart en wit, helpen orde te scheppen in de schijnbare chaos van getallen
WOODHENGE als bestemming voor bezinning en beleving
WoodHenge “De Tijd” is bedoeld als rustpunt, leerplek en bron van inspiratie. Het is een kunstwerk dat zich laat ontdekken in lagen, geschikt voor kunstliefhebbers, historici, wandelaars, natuurliefhebbers, scholieren én zoekers naar betekenis. De installatie verrijkt Putten met een plek waar tijd letterlijk en figuurlijk een nieuwe dimensie krijgt.
Over de kunstenaar
Jan-Carel Koster is beeldhouwer en conceptueel kunstenaar. Hij ontwikkelde het filosofische kader van het “multidimensionalisme”, waarin tijd, ruimte en bewustzijn als creatieve bouwstenen worden ingezet. Zijn werk verbindt esthetiek met existentiële vragen en laat kunst spreken in materie, licht en ervaring.
Bezoek WOODHENGE “De Tijd”
- Locatie: Krachtighuizerheide, Oude Prinsenweg, Gemeente Putten
- Type kunst: Land Art | Tijdsculptuur | Multidimensionale installatie
- Bezoek gratis & vrij toegankelijk (check lokale informatie en weersomstandigheden)
CHRONOLOGIE DATA EN GETALLEN VAN DE TIJDSBALK:
DATA:
- – 4000 –Uit deze tijd stammen de eerste sporen van de oudste bewoners van dit gebied.
- + 550 – 800 –Grafveld uit de Merovingische – Karolingische tijd
- + 806 – Eerst genoemde Boerderij Bochhurst, nu Groot Bockhorst.
- + 855 – In een akte van de Friese edelman Folckerus wordt voor het eerst de naam Putten vermeld.
- + 1031– Ontstaan van “Hof van Putten” (Kelnarij of klooster).
- + 1356– Dijkaanleg.
- + 1416– Nijkerk en Voorthuizen verzelfstandigen en wordt losgemaakt van het Kerspel Putten die als als zelfstandige gemeente overblijft. Nijkerk en Voorthuizen verzelfstandigd en losgemaakt van het kerspel Putten.
- 1530– Tot 1530 vormden Putten en Nijkerk echter nog één scholtambt, waarna ze werden gesplitst in afzonderlijke scholtambten. Deze bestuurlijke veranderingen markeerden belangrijke momenten in de regionale geschiedenis en de ontwikkeling van de lokale gemeenschappen.
- 15th century– Bouw van de dorpskerk.
- 1608– Tot deze tijd was Putten een Katholiek dorp, na de reformatie die bijna volledig was, bleef er nog maar een klein gedeelte Katholieken over. De meerderheid is Protestant.
- + 1772– Bouw van de Boerderij Groot Hoog Eind.
- + 1863– Aanleg spoorlijn tussen Amersfoort en Zwolle, gerealiseerd door Baron Golfstein.
- + 1889– Start bouw van de Molen van Familie van de Pol.
- 1916– Stormramp
- + 1925– Jo Bezaan ontdekt de Grafheuvels in Krachtighuizen.
- + 1944 1-10– Razzia in Putten op één oktober van dit jaar.
- 3-8-1931– Geboortedag van Klaas Friso, (plaatselijke historicus).
- 3-11-2007– Overlijdensdatum van Klaas Friso.
- + 1945– Bevrijding Putten
- 18-10-1945– Strijd met Canadese tanks waarvan onlangs rupsband sporen zijn gevonden
- + 1948– Bouw bosbad Putten
- + 1952– Oprichting voetbalvereniging Putten
- + 10-2000– Oprichting Stichting Kunst in Putten.
- + 2011– Bouw van de eerste WoodHenge.
- 2025– Tegenwoordige tijd.
GETALLEN:
- 52°14’46″N
- 5°37’38″E– Coördinaten van de lengte en breedte graad van de locatie waar de grafheuvels zijn te vinden.
- 45849– De grafheuvels hebben een nummer omdat deze grafheuvels van zeer hoge cultuur historische waarde zijn en een Rijksmonument is.
- 40– Het aantal brandgraven in de grafheuvels
- – 40 meter hoge Bostoren bij Landgoed Schovenhorst (zie voor meer informatie : www.schovenhorst.nl/index.php/klimmen/bostoren).
- 80– Het aantal gewone graven in de heuvels.
- 659– Opgepakte en afgevoerde mannen uit Putten tijdens de razzia
- 48– Dit zijn de overlevende mannen die terugkeerden na de razzia.
- 24,978– Aantal inwoners van de Gemeente Putten op oktober 2010.
- 87.45– Aantal vierkante kilometers van de Gemeente Putten
- 2.71– van de Gemeente Putten bestaat uit water.
- 10– Het aantal basisscholen in het jaar 2024.
- 19– Het aantal raadsleden in de Puttense Gemeenteraad.
Rood : Belangrijke data in de opbouw van Putten
Blauw : Getallen
Zwart : Diverse data.
White : Geboorte en overlijdensdata van Historicus.
Jan-Carel Koster
“Tijd bestaat zolang wij eraan denken, en zolang wij erin geloven.”
– Jan-Carel Koster
Geïnteresseerd?
Wil je een kunstwerk op maat laten maken? Er is een grote verscheidenheid aan mogelijkheden, van de gebruikte houtsoort, afmetingen en personalisaties. Aarzel niet om contact op te nemen met Jan-Carel om uit te vinden wat er mogelijk is.
Jan-Carel Koster
Applied Art
